Wat doe je als je perfectionisme je meer kost dan oplevert?

De lat hoog leggen en dingen goed willen doen. Het zijn eigenschappen die je vast herkent als je jezelf zou omschrijven als een perfectionist. Ik hoef jou denk ik niet te vertellen dat het eigenschappen zijn die zowel voor als tegen je kunnen werken.

Maar wat doe je als je perfectionistische neigingen je meer kosten dan dat ze je opleveren? Ben je geholpen als je de lat gewoon wat lager legt? In dit artikel vertel ik waarom ik denk dat de lat lager leggen niet per se de oplossing is. 

 

Perfectionisme: het standaard advies

Als loopbaancoach heb ik heel wat perfectionisten voorbij zien komen in mijn praktijk. Vaak blijkt perfectionisme namelijk de onderliggende oorzaak van problemen op het werk te zijn of de reden waarom iemand vastloopt in haar werk (en leven).

Het advies dat veel perfectionisten krijgen te horen is “om de lat ‘gewoon’ niet zo hoog te leggen”. “Goed is goed genoeg” en “Leg de lat toch niet zo hoog voor jezelf” zijn uitspraken die ook jij ongetwijfeld wel eens toegeworpen hebt gekregen als je perfectionistisch ingesteld bent.

Maar hoe doe je dat dan,  die lat wat lager leggen? En is die hoge lat eigenlijk wel het échte probleem?

Persoonlijk heb ik nooit wat gekund met opmerkingen als: “Leg de lat niet zo hoog voor jezelf” en “Goed is goed genoeg”. En de vrouwen die ik coach ook niet. Alleen al omdat ‘hoog’ en ‘goed’   ontzettend subjectief zijn en volledig afhankelijk van ieders persoonlijke situatie. Maar veel meer nog omdat de hoge lat niet het probleem is. 

 

Perfectionisme: de hoogte van de lat is niet het probleem

“De lat is niet het probleem”. Om dit uit te leggen, maken we even een uitstapje naar de vraag: bestaat er zoiets als gezond perfectionisme?

Hoewel er soms wordt geschreven over ‘gezond’ perfectionisme, is de wetenschap er nog niet over uit of perfectionisme ook iets ‘goeds’ kan zijn. In de literatuur over perfectionisme is er nog een levendige discussie aan de gang over de vraag wat de kern van perfectionisme nu precies is.

Zo veronderstelde Hamachek in 1978 dat er twee soorten perfectionisten zijn: ‘normale perfectionisten’, individuen die zich hoge standaarden vooropstellen en plezier scheppen in het leveren van inspanningen en hierbij voldoening ervaren, ook al is de prestatie niet perfect en  ‘Neurotische perfectionisten’ die wel steeds de absolute perfectie nastreven en nooit echte voldoening ervaren, fouten onaanvaardbaar achten , en steeds het gevoel hebben dat men nog beter moet presteren.

Meer recentelijk, in 2000, werd dit onderscheid ter discussie gesteld. Shafran, Cooper, en Fairburn (2002) stelden dat ‘klinisch perfectionisme’ gelegen is in de
combinatie van (a) het nastreven van vanuit zichzelf opgelegde persoonlijke standaarden,
en (b) een oriëntatie waarbij de zelfwaarde van mensen hoofdzakelijk afhankelijk is van
het al dan niet bereiken van die vooropgestelde standaarden.

En ik denk dat vooral dat laatste, het kopppelen van je zelfwaarde aan het wel of niet bereiken van de vooropgestelde standaarden, vooral de kern raakt waar perfectionisme over gaat.

 

Perfectionisme: leer onder de lat door te lopen

De hoogte van de lat is dus niet per se het probleem is. Er is niks mis met het hebben van hoge standaarden of kwaliteit willen nastreven.

Het gaat om hoe je je verhoudt tot die hoge lat.

Hoe vrij kun jij omgaan met de eisen die je aan jezelf stelt? Mag jij van jezelf ook onder de lat doorlopen?

Omdat je even je dag niet hebt.

Omdat je een moeilijke periode in je leven doormaakt.

Of omdat je gewoon vandaag de energie niet hebt om alles te geven.

Als je perfectionistisch ingesteld bent dan weet je vast hoe uitputtend het kan zijn om continu het hoogst haalbare van jezelf en het leven te eisen.

Maar tegelijkertijd heb je het idee dat je door je perfectionisme ook veel bereikt.

Zou je de positieve kanten van je perfectionisme kunnen gebruiken en tegelijkertijd de negatieve randjes eraf kunnen halen?

Ik denk van wel.

Door jezelf beweegruimte te gunnen om onder je eigen lat door te mogen lopen.

Door te leren bewegen tussen alles geven om kwaliteit te leveren én weten dat je soms die lat niet gaat kunnen aantikken en daarmee oké kunnen zijn. Weten dat dat geen afbreuk doet aan jouw waardigheid als mens.

Dan ontstaat er ruimte om te performen én rust en ontspanning te ervaren.

Het ambiëren van een hoge standaard hoeft geen probleem te zijn als je er op een ontspannen manier mee om kunt gaan en kunt accepteren dat dingen soms niet lukken.

Heb jij het gevoel dat jouw perfectionisme je meer kost dan oplevert? Maar weet je niet wat je moet doen om je situatie te veranderen? Ik denk graag met je mee wat jou verder kan helpen in je loopbaan.

Laat hieronder je gegevens achter om een vrijblijvend kennismakingsgesprek in te plannen.

 

Wil je naar aanleiding van dit artikel graag een kennismakingsgesprek inplannen of heb je een andere vraag? Laat het mij weten door het formulier hiernaast in te vullen.

15 + 11 =

Pin It on Pinterest

Share This